Shkodra nuk është thjesht një qytet. Është kujtesë kombëtare, kulturë, rezistencë dhe identitet. Por historia e dekadave të fundit tregon se ky qytet dhe mbarë veriu i Shqipërisë kanë qenë shpesh objekt i një goditjeje të heshtur, të vazhdueshme dhe sistematike, jo me tanke, por me vendime administrative, zhvendosje institucionesh dhe varfërim të qëllimshëm të rolit të tij publik.
Goditja e parë e madhe erdhi pas vitit 1945, me ardhjen e regjimit komunist. Pazari i Shkodrës, një nga qendrat më të mëdha tregtare të Ballkanit, u shkatërrua. Nuk u shkatërruan vetëm dyqanet, u shkatërrua zemra ekonomike e qytetit, rrjeti i sipërmarrjes, tradita e tregtisë dhe lidhja natyrore e Shkodrës me Perëndimin. Ishte një akt ideologjik, por edhe një dënim politik për një qytet që nuk u nënshtrua kurrë shpirtërisht.
Por goditjet ndaj Shkodrës nuk mbetën vetëm në të shkuarën komuniste. Përkundrazi, në vitet e fundit është shënuar një fazë e re, më e heshtur, por po aq e dëmshme: zhvendosja dhe mbyllja graduale e institucioneve shtetërore nga qyteti. Nën justifikime “reformash”, “riorganizimesh” apo “centralizimi administrativ”, Shkodra ka humbur një sërë drejtorish kyçe, duke u zhveshur nga funksionet që e bënin një qendër reale rajonale. Ky proces modern i zbrazjes institucionale nuk është episod i izoluar, por pjesë e një prirjeje të vazhdueshme për ta tkurrur rolin e veriut në jetën shtetërore të vendit.
Me kalimin e viteve, Shkodrës iu hoqën një nga një institucione kyçe:
Drejtoria Arsimore Rajonale, duke i hequr qytetit një rol historik si qendër e dijes dhe arsimit.
Drejtoria e Arkivave, duke dobësuar lidhjen me dokumentimin dhe kujtesën historike të veriut.
Bordi i Kullimit, jetik për një zonë që përmbytet rregullisht dhe që varet nga menaxhimi serioz i ujërave.
Drejtoria e Mjedisit, në një nga zonat më të ndjeshme ekologjikisht të vendit.
Të gjitha këto nuk janë thjesht zyra. Janë vende pune, qendra vendimmarrjeje, burime ndikimi dhe zhvillimi. Heqja e tyre do të thotë një gjë: zbehje e rolit të Shkodrës në hartën reale të Shqipërisë.
Dhe sot, një tjetër goditje e rëndë troket në derë.
RTSH Shkodra pritet të zhvendoset nga godina historike e Radio Shkodrës, me urdhër të drejtpërdrejtë të kryeministrit Edi Rama. Një godinë simbol, që nuk është thjesht beton e tulla, por një pjesë e historisë së medias shqiptare, e zërit të veriut, e memories kulturore të qytetit.
Nëse kjo ndodh, nuk do të jetë vetëm një zhvendosje fizike. Do të jetë një tjetër shkëputje simbolike: heqja e zërit institucional të Shkodrës nga shtëpia e vet.
Të gjitha këto, të marra veç e veç, mund të duken si vendime teknike. Por të marra së bashku, ndërtojnë një tablo shqetësuese:
shkatërrim ekonomik,
zbrazje institucionale,
centralizim ekstrem në Tiranë,
dhe heshtje graduale e veriut.
Prandaj pyetja nuk është më retorike:
Kush dëshiron t’ia heqë lavdinë Shkodrës?
Sepse lavdia e një qyteti nuk janë vetëm kujtimet e së shkuarës, por institucionet, zëri publik, roli në vendimmarrje dhe dinjiteti në të tashmen.
Dhe Shkodra, pavarësisht gjithçkaje, ende qëndron. Por çdo goditje e re e bën më të qartë se kjo nuk është rastësi, është një rrugë e zgjedhur.
