Pas marrëdhënieve më të ngushta midis Izraelit dhe Shqipërisë, kompania izraelite ADC është përzgjedhur për të ndërtuar qendrën e parë të të dhënave në vend. Projekti, i cili do të ndërtohet në një zonë të tregtisë së lirë pranë kryeqytetit Tirana, do të kushtojë rreth 100 milionë euro. Objekti do të bazohet në procesorët grafikë Robin të Nvidia dhe do të ofrojë 32 megavat, me potencial për t’u zgjeruar në 100 megavat.
ADC është në pronësi të përbashkët të Happy Technologies (80%) – një kompani kibernetike dhe informatike në pronësi të Roi Shaposhnik, Noam Frank, Shlomi Avni dhe Itai Melchior; dhe të kompanisë konsulente për qendrat e të dhënave DIT (20%), të kryesuar nga ekspertët Zvika Friedman, Nir Poltorak dhe Dan Carmi.
Leje brenda 60 ditëve dhe energji elektrike e gjelbër
Si një projekt qeveritar në një shtet anëtar të NATO-s dhe kandidat për anëtarësim në BE, sipërmarrja do të përfitojë nga kushte të jashtëzakonshme për kompanitë izraelite. Leja e ndërtimit iu dha kompanisë brenda vetëm 60 ditësh dhe objekti po ndërtohet në një hapësirë prej rreth 10 mijë metra tokë me opsion zgjerimi në zonën e tregtisë së lirë TEDA, e cila është në ndërtim e sipër në perëndim të Tiranës.
Përveç kësaj, infrastruktura e komunikimit dhe energjisë elektrike është vendosur paraprakisht, dhe kompania lokale e energjisë elektrike po ndërton një nënstacion të dedikuar në vend. Kompania Kombëtare e Energjisë Elektrike e Shqipërisë do të ofrojë një strukturë të energjisë elektrike të gjelbër nga një burim hidroelektrik.
Sa i përket financimit, ADC ka siguruar një linjë krediti nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) për 75% të kostos së projektit.
Edhe para se të përfundonte ndërtimi, qendra e të dhënave ka siguruar tre klientë të mëdhenj: kompaninë shqiptare të teknologjisë Infosoft, një kompani gjermane magazinimi dhe një klient të qeverisë shqiptare, identiteti i të cilit mbetet konfidencial.
Sipërmarrësit e qendrës së të dhënave i shohin klientët evropianë dhe amerikanë që kërkojnë qendra përpunimi të inteligjencës artificiale të mundësuara nga energjia elektrike e gjelbër si një potencial kyç rritjeje edhe për fazën e zgjerimit. Qendrat e të dhënave në Evropë janë një zëvendësim për ato në SHBA, të cilat vuajnë nga një pengesë në zhvillimin e qendrave të të dhënave dhe termocentraleve.
Një kryeministër që kundërshton Hamasin
Izraeli dhe Shqipëria janë afruar ndjeshëm në dy vitet e fundit, veçanërisht pas një sulmi kibernetik iranian ndaj Tiranës në vitin 2022, pas të cilit vendi filloi të përdorë teknologjitë izraelite të sigurisë kibernetike për të mbrojtur qeverinë dhe organizatat private. Gjatë luftës, marrëdhëniet midis vendeve përjetuan një ngrohje tjetër të marrëdhënieve dhe Shqipëria u dallua si një nga miqtë më të ngushtë të Izraelit në Evropë. Kryeministri shqiptar Edi Rama vizitoi Izraelin në kulmin e luftimeve dhe, në fjalimin e tij në OKB, ai denoncoi Hamasin dhe kërkoi lirimin e pengjeve. Një muaj pas nënshkrimit të marrëveshjes së armëpushimit në Gaza, Elbit Systems nënshkroi një kontratë për të furnizuar ushtrinë shqiptare me sisteme artilerie dhe dronë. /Përshtati në shqip PiranjatNews nga Globes/
